Chương 1:
Năm Long Khánh thứ mười sáu.
Để nuôi năm miệng ăn rưỡi trong nhà, tổ mẫu ta quyết định dày mặt, lặn lội mấy chục dặm đường đến phủ Hưng Quốc công "xin xỏ".
Tổ tiên nhà ta vốn làm nông, vốn chẳng có chút liên hệ nào với những gia đình quý tộc, ăn uống xa hoa ở kinh thành. Nhưng một khi con người ta phải đối mặt với nguy cơ c.h.ế.t đói, sẽ tự khắc trở nên thông minh hơn.
Tổ mẫu ta cũng vậy, vào đêm khuya, bà lục lọi hết những người mà bà từng quen biết trong đầu, rồi hai mắt sáng lên vỗ đùi một cái, chợt nhớ ra người buổi muội xa của bà thím bên ngoại có một người thân làm thiếp trong phủ Hưng Quốc công.
Mà một khi đã là thiếp của Quốc công, dù không phải là chủ nhân chính thức, nhưng nếu có thể rớt ra chút bạc lẻ từ kẽ ngón tay, cũng đủ cho dân quê ăn nửa năm trời.
Đối với chuyện "xin xỏ" này, phụ mẫu ta không mấy nhiệt tình. Đặc biệt là phụ thân ta, ông vốn thật thà chất phác, ít nói, chỉ biết mặt hướng đất lưng hướng trời, mồ hôi rơi xuống đất vỡ thành tám mảnh, mảnh nào cũng nhút nhát vô dụng.
Tuy nam nhân này là vậy, nhưng lại nghĩ rằng thà chịu đói còn hơn mất mặt. Đói bụng, nhịn một chút là qua; mất mặt, hắn lại không sống nổi.
"Có ai bảo ngài đi đâu mà ngài nhăn nhó cái mặt ra thế hả! Ngài chỉ nghĩ cho cái sĩ diện của bản thân, chẳng lẽ không nghĩ đến cái bụng bầu của thê tử ngài sao?! Đời ngài coi như bỏ đi rồi, một kẻ vô dụng, c.h.ế.t đói chôn xuống cũng chỉ là một cục đất thối! Nhưng Xuân và Thu là con gái ruột của ngài đấy, ngài làm phụ thân mà nhẫn tâm trơ mắt nhìn chúng nó đi làm con dâu nuôi từ bé cho người ta sao?!"
Tổ mẫu ta vốn ghét nhất cái dáng vẻ ương ngạnh của phụ thân ta, cho nên vừa mở miệng đã chẳng khách khí, đ.â.m thẳng vào tim gan ông. Phụ thân ta nhìn bụng bầu nhô cao của mẫu thân, quả nhiên thở dài, quay đầu cầm lấy cuốc, lại ra đồng cặm cụi làm việc.
Năm đó, ta mười tuổi, Thu bốn tuổi, còn đứa bé trong bụng mẫu thân ta đã gần bảy tháng. tổ mẫu ta nói là làm ngay, đêm đó liền thu dọn một bọc lớn, trong bọc căng phồng đựng mấy thứ hoa quả không đáng tiền nhưng lại rất tươi. Bà vốn định tự đi, nhưng trước khi đi lại nghĩ ngợi, rồi lôi ta từ trong chăn ra. "Xuân đi với bà nhé”.
Từ thôn Đào Thủy đến kinh thành, đi bộ mất gần bốn canh giờ, ta và tổ mẫu ta đạp ánh trăng ra khỏi nhà. Bởi vì tổ mẫu ta nói buổi trưa đến thăm người khác là bất lịch sự, đặc biệt là những gia đình môn đăng hộ đối như phủ Quốc công, có lẽ càng coi trọng quy tắc.
Vốn dĩ đã mặt dày đến xin xỏ, tuyệt đối không được thất lễ, vô ích khiến người ta chán ghét.
Rạng sáng ở phương Bắc, sương rất đậm, ánh trăng như tuyết, ta nắm chặt vạt áo tổ mẫu, từng bước lội trong bụi gai cỏ dại trên đường núi, ướt cả ống quần cũng không để ý.
"Xuân, có mệt không?" Không biết đi bao lâu, tổ mẫu ta quay đầu, hà hơi trắng xóa hỏi ta.
"Không mệt, bà, cháu biết vì sao bà gọi cháu đi cùng."
Tổ mẫu ta cười: "Vì sao?"
"Cháu là một đứa bé gái, đi một quãng đường xa như vậy đến nhà người ta làm khách, người ta nhất định không nỡ để bà cháu mình tay không trở về!"
"Ối dào, hai khúc gỗ nhà con, sao lại sinh ra được đứa quỷ ranh ma như cháu vậy!"
Ta ngẩng đầu lên, tỏ vẻ vâng lời: "Cháu đi theo bà!"
"Hừ, là theo ta, cái bộ dạng nhu nhược của phụ thân con... haizz, giá mà cô con gái lớn của ta ở bên cạnh thì tốt biết bao."
Cả đời tổ mẫu ta sinh được ba người con, đại bá phụ ta mất sớm khi chưa đầy mười tuổi, còn cô ta thì gả đi tận Tùy Châu xa xôi. Mỗi khi nhắc đến phụ thân ta, tổ mẫu lại không khỏi lẩm bẩm về cô ta, bởi vì nghe nói tính tình cô ta hợp ý bà nhất. Chỉ tiếc là, người con gái gả đi xa ấy, đã mười năm chưa về thăm nhà.
Khi mặt trời lên cao, tổ mẫu cuối cùng cũng dẫn ta đến trước cổng phủ Hưng Quốc công ở ngõ Cát Tường, kinh thành. Người gác cổng hỏi rõ thân phận, một bà già cài hoa trên đầu dẫn chúng ta đi vào phủ bằng cửa hông. ta còn bé quá, ngước nhìn lên chỉ thấy hết cánh cửa đỏ thắm này đến cánh cửa đỏ thắm khác, hết lớp nhà vàng son này đến lớp nhà vàng son khác, và hết mỹ nhân áo xanh áo đỏ này đến mỹ nhân áo xanh áo đỏ khác.