Chương 454: Hãy tặng ta cho Thường Thứ Sử

Vị tiên sinh nọ ngẩng đầu lên, nhìn kỹ một hồi, lập tức nhận ra người mình cần tìm: “Đúng là cô rồi!” Lúc trước chỉ liếc vội qua, ông chỉ cảm thấy nàng “con công lòe loẹt” này có vẻ đẹp mắt. Giờ nhìn kỹ hơn, mới thấy đây là một nữ lang mặc áo rộng, nhưng gương mặt ông vẫn giữ nét nghiêm nghị khi hỏi: “Thì ra là một cô gái, rốt cuộc cô là người nhà nào?” Thường Tuế Ninh đã bước vào, bình tĩnh đáp: “Thưa tiên sinh, ta thuộc phủ Thứ Sử.” Phủ Thứ Sử? Nghe thế, vị tiên sinh nọ thoáng chút suy nghĩ, một thiếu nữ ở độ tuổi này, lại toát ra khí thế như vậy trong phủ Thứ Sử… Không lẽ nào? Chẳng phải chứ? Khi ông bỗng dưng nhận ra điều gì đó, thì các vị tiên sinh xung quanh đã không chờ đợi, đồng loạt cúi chào: “Bái kiến Thứ Sử đại nhân.” — Hóa ra thật sự là nàng?! Ông vội cúi đầu hành lễ, lên tiếng nhận lỗi: “Tại hạ mắt kém… thật không nhận ra đại nhân!” Khác với những tiên sinh như họ Cố, họ Dư… xuất thân từ các gia tộc lớn Giang Nam từng bị Thường Tuế Ninh thu nhận trước đó, Tô Dụ đã qua ngũ tuần, là một tú tài từng bị chèn ép, thi đỗ nhờ thực tài rồi vào Vô Nhị Viện làm tiên sinh. Vì vào sau nên ông chưa từng gặp Thường Tuế Ninh. Giờ đây, trong lòng Tô tiên sinh tràn ngập nỗi hoang mang. Có thể trở thành tiên sinh tại Vô Nhị Viện là cơ hội ông khó khăn lắm mới có được. Nhờ vị trí này, ông rất được người dân trong trấn kính trọng, mỗi lần về nhà, luôn có đông người tới thăm… Điều này đã đưa ông bước vào giấc mộng danh vọng bấy lâu mong mỏi! Nhưng danh vọng ấy… chẳng lẽ lại ngắn ngủi như vậy sao? Lần đầu tiên gặp “chủ nhân,” lại còn vừa trừng mắt, vừa răn dạy… Con đường vinh quang trước mắt, chẳng lẽ lại biến thành dây xiếc nguy hiểm mà ông phải bước đi? Trong khi Tô tiên sinh vẫn còn lo sợ, quản sự Mậu đã tiến lên giới thiệu ông với Thường Tuế Ninh. “Quả thật hôm nay chính ta đã bất cẩn làm rối trật tự trong lớp của Tô tiên sinh, đáng trách là phải.” Thường Tuế Ninh nhìn Tô tiên sinh và nói: “Trên đường đến đây, ta đã cùng quản sự Mậu bàn về việc này, sau này trong giờ học sẽ cần kiểm soát chặt chẽ hơn việc qua lại bên ngoài lớp học.” Tô Dụ hơi sững người. Những năm qua, ông gặp không ít kẻ khoác vẻ bề ngoài đạo mạo nhưng quay lưng là gây khó dễ, nhưng nữ lang trẻ tuổi trước mặt này, từ trong ra ngoài đều toát lên vẻ thản nhiên, như thể nàng thực sự không để tâm đến sự vô lễ của ông. Với Thường Tuế Ninh, chuyện này quả thực không đáng nhắc tới. Nàng không ở lại lâu với chủ đề này, mà quay người nhìn về phía Trịnh Triều, mỉm cười nói: “Hôm nay ta đến đây là để công bố một việc quan trọng với các tiên sinh —” Mọi người nhìn theo ánh mắt nàng, ánh mắt đều đổ dồn về phía Trịnh Triều. Người đứng trước mặt họ là một trung niên với dáng vẻ giản dị, gương mặt chính trực, khí chất nổi bật. “Vị này là Trịnh Triều, hiệu là Quan Thương,” Thường Tuế Ninh trang trọng nói, “Từ nay, tiên sinh sẽ đảm nhiệm chức viện chủ Vô Nhị Viện, chịu trách nhiệm quản lý các công việc của năm học quán.” Chỉ trong hai câu ngắn gọn, mỗi câu đều khiến lòng người xôn xao. “Tiên sinh Trịnh họ Trịnh ở Hình Dương!” Tô Dụ phản ứng mạnh nhất, ánh mắt đầy vẻ vui mừng kính phục: “Tại hạ là Tô Dụ, đã ngưỡng mộ danh tiếng của tiên sinh từ lâu!” Những người khác cũng đồng loạt hành lễ. Trịnh Triều tiến lên một bước, chắp tay đáp lễ, nét cười chân thành: “Tại hạ chỉ là kẻ áo vải, nhờ có Thường Thứ Sử tin yêu mà có được cơ hội này để cùng chư vị làm việc chung. Tại hạ mới tới, còn chưa biết rõ việc trong viện, sau này còn nhờ mọi người chỉ bảo nhiều.” “Tôn tiên sinh khách sáo quá rồi.” Tô Dụ cảm thán: “Được làm việc chung với Trịnh tiên sinh, quả là phúc phận cho bọn ta!” Là một tú tài nghèo trải qua nhiều sóng gió, bao lần bị chèn ép, Tô Dụ tự thấy mình mang trong lòng nỗi oán hận xã hội, khinh thường quyền thế của các gia tộc lớn. Nhưng Trịnh Triều đã từng từ bỏ vị trí gia chủ họ Trịnh, lấy danh hiệu “Thảo Đường tiên sinh” để truyền dạy kiến thức vốn không truyền ra ngoài của các gia tộc lớn cho giới sĩ tử nghèo. Về sau ông hoàn toàn cắt đứt quan hệ với giới sĩ tộc, bị nhiều gia tộc chê trách, nhưng vẫn kiên trì du hành khắp nơi, đem học vấn của mình phổ biến khắp thiên hạ. Năm qua, danh tiếng của Trịnh Triều càng thêm vang dội, nhất là giữa giới văn nhân và quyền quý. Một người như thế, đã từ chối lời mời của nhiều thế lực, nhưng lại đến Giang Đô, sẵn sàng dấn thân vào sự nghiệp giáo dục… điều này làm sao khiến Tô Dụ không xúc động? Giữa sự xúc động đó, Tô tiên sinh càng cảm nhận rõ tương lai đầy hứa hẹn của Giang Đô. Một người đức cao vọng trọng như vậy cũng nguyện đến đây, chẳng phải chứng tỏ sự khác biệt nổi bật của Giang Đô hiện nay sao? Ánh mắt Tô Dụ khi nhìn Thường Tuế Ninh cũng không khỏi thêm phần kính phục và ngưỡng mộ. Tin Trịnh Triều được bổ nhiệm làm viện chủ Vô Nhị Viện nhanh chóng lan khắp học viện, gây chấn động không nhỏ. Có không ít người cùng chung quan điểm như Tô tiên sinh, vừa kinh ngạc vừa ngưỡng mộ. Các học sinh lớn nhỏ ai nấy đều phấn chấn. “Không biết Quan Thương tiên sinh có mở lớp giảng bài không nhỉ?” “Các trưởng viện ở những thư viện khác, mỗi tháng đều giảng dạy một vài buổi đấy chứ!” “Nghe nói Tân khoa Trạng nguyên năm ngoái, Tống Hiển, từng được Quan Thương tiên sinh chỉ điểm…” “Vậy nếu chúng ta được nghe giảng từ Trịnh tiên sinh, chẳng phải cũng có thể gọi là học trò của tiên sinh sao?” Được đọc những điển tịch không truyền ra ngoài từ ngàn năm, lại được theo học bậc danh sĩ… đời này không còn gì hối tiếc! Có học trò hưng phấn không kìm được liền quay người đi nhanh: “Ta phải viết thư báo tin này cho Trương Phùng!” Mấy người bạn đi theo sau hỏi: “Họ đã không còn học ở đây, báo cho họ làm gì?” Người tên Trương Phùng nọ là kẻ năm ngoái khi quân Oa trên biển tấn công mạnh, đã xúi giục mấy chục học sinh rời khỏi Vô Nhị Viện… Người định viết thư đáp: “Đương nhiên là để họ hối hận thêm lần nữa!” Một người bạn giơ ngón cái khen ngợi: “Tấm lòng hiếm có…” “Thật là người tốt đến mức trời đánh cũng không oan mà.” Nhưng quả thật, Trương Phùng và những người đã theo hắn ta đã hối hận đến không thể hối hận thêm. Nghe nói năm ngoái vào tháng Chạp, họ còn ngầm tìm người để xin quay lại học, nhưng không thành. Sau khi tin chiến thắng lớn trên biển được truyền về, rất nhiều sĩ tử lại ùn ùn kéo đến Giang Đô, khiến học viện phải tổ chức thêm một kỳ thi tuyển chọn. Hiện tại, Văn Học Quán và Toán Học Quán mỗi nơi đã có hơn bốn trăm học sinh, không thể nhận thêm một người nào nữa. Rồi sau đó, có người vì muốn vào Vô Nhị Viện nên đã dùng cách vòng vèo, ghi danh vào ba học quán còn lại. Học gì không quan trọng, miễn là có cơ hội tiếp cận Tàng Thư Các! Do đó, danh sách tuyển sinh của Y Học Quán, Công Học Quán và Nông Học Quán cũng nhanh chóng đầy đủ. Hiện nay, ngoại trừ những người có tài năng được đề cử vào ba quán này, thì các học viên không có nền tảng đều không được tiếp nhận. Mỗi học quán đều có kỳ khảo sát định kỳ, mỗi tuần một kỳ thi nhỏ, mỗi tháng một kỳ thi lớn. Ai trong ba tháng liền bị xếp loại C trở xuống, tùy tình hình sẽ bị yêu cầu rời học viện. Biện pháp này được đưa ra nhằm ngăn chặn những người chiếm dụng tài nguyên giảng dạy nhưng chỉ làm qua loa. Vì vậy, những văn nhân ghi danh vào ba quán này chỉ để được đọc sách ở Tàng Thư Các, hoặc giữa chừng chịu không nổi mà tự rời đi, hoặc vừa khóc vừa nghiền thuốc, nuôi heo, rèn sắt. Thậm chí, một số đã dần dần tìm được niềm đam mê và yêu thích. Nói tóm lại, hiện nay số người ở cả năm học quán của Vô Nhị Viện đều đã đủ đầy. Học viện cũng đã thông báo công khai rằng kỳ thi tuyển sinh tiếp theo sẽ diễn ra vào mùa thu năm nay, với tiêu chuẩn kiểm tra chắc chắn sẽ được nâng cao hơn nữa. Về việc liệu có cần mở rộng học viện hay không, hiện vẫn chưa có câu trả lời chính thức. Những người may mắn được học tập tại học viện lúc này đều rất trân trọng cơ hội quý giá này. Sự xuất hiện của Trịnh Triều chắc chắn đã tô thêm một nét quan trọng và đầy ý nghĩa cho học viện này. Thân phận và danh tiếng đặc biệt của Trịnh Triều định sẵn rằng việc ông đến Giang Đô không chỉ đơn thuần là vì học vấn, mà còn đại diện cho một hướng đi chính trị do các văn nhân thúc đẩy. Trong mắt nhà họ Cố ở Giang Đô, định hướng chính trị này quả là điều rất đáng suy nghĩ. Gia chủ Cố Tu vừa từ bên ngoài trở về liền ngồi xuống bàn bạc cùng các tộc nhân. Sau một hồi thương lượng, Cố Tu nói: “Thường Thứ Sử thăng chức Tiết độ sứ của đạo Hoài Nam… Việc vui như thế, chúng ta cũng nên chuẩn bị một món quà hậu hĩnh để chúc mừng.” Trong khi các tộc nhân gật đầu đồng ý, thì nhị công tử tiến vào xin phép diện kiến. Nhị công tử của họ Cố bước vào phòng, cúi chào, sau đó tự tiến cử: “Cha không bằng cứ lấy con làm quà tặng mà đưa cho Thường Thứ Sử!” Vừa rồi đi ngang qua cửa sổ, tình cờ nghe thấy cha muốn chuẩn bị quà biếu – Cả nhà họ Cố, còn gì đáng giá hơn món quà đẹp đẽ nhất là chính bản thân chàng? Vừa nói ra câu đó, ai nấy trong phòng đều nhìn chàng với vẻ khó nói nên lời. “…” Cố Tu nhìn cậu con trai thứ hai, cau mày hỏi: “Chẳng phải con từng oán trách Thường Thứ Sử hành sự chuyên quyền độc đoán sao?” “Trước kia là do con nông cạn!” Ngay khi Cố Tu tưởng rằng con trai mình đã khôn ra, thì lại nghe cậu ta hớn hở nói: “Hôm nay tận mắt thấy Thường Thứ Sử, con mới biết những lời khen ngợi của dân gian chẳng hề sai một chút nào.” Nhìn con trai biểu diễn trực tiếp thế nào là “nông cạn càng thêm nông cạn”, Cố Tu nhắm mắt, giơ tay định đuổi cậu ra thì một tộc nhân lên tiếng: “Gia chủ, cho nhị công tử đến phủ Thứ Sử, có khi lại là lựa chọn hay…” Dĩ nhiên, Cố Tu không hiểu nhầm ý tộc nhân là bảo con mình dùng sắc hầu hạ. Hoặc vì trong lòng cũng có chút mong muốn này, ông nhanh chóng nắm bắt được ý tứ của câu nói. Một tộc nhân khác cũng thêm lời: “Huynh trưởng, trong bảy phòng chính của phủ Thứ Sử, hiện nay nhân tài đầy rẫy…” Nhưng lại không có ai là con cháu họ Cố. Trước đây, nhà họ Cố đã phải gửi hơn mười tộc nhân đến cho Thường Tuế Ninh, và hiện tại đều làm việc dạy học trong Vô Nhị Viện. Kể từ sau lần đầu yêu cầu mười người đó, Thường Tuế Ninh cũng không “ép buộc” họ phải tiếp tục cung ứng nhân lực. Còn nhà họ Cố, cũng không tự nguyện làm gì thêm. Trong thời gian này, họ cũng đã cân nhắc và suy xét kỹ lưỡng. Không thể phủ nhận, mọi chính sách của Thường Tuế Ninh trong năm qua đều nằm ngoài dự đoán của họ. Nàng không hề giống Từ Chính Nghiệp. Quả thật, lúc ban đầu nàng cũng dùng thủ đoạn mạnh bạo, ép buộc họ phải dâng hiến thư tịch và nhân lực, khiến họ một thời gian nơm nớp lo sợ… Nhưng sự thật cho thấy, nàng cũng thực sự bảo vệ các thế gia Giang Nam, đứng đầu là nhà họ Cố và họ Dư. Nhìn Giang Đô từng ngày khôi phục sức sống, họ dần dần hiểu được lý do nàng phải làm như vậy. Nếu nàng không đủ quyết đoán và mạnh mẽ để nhanh chóng nắm quyền, dọn sạch những kẻ chống đối, thì Giang Đô sẽ không thể có được cảnh tượng như hôm nay. Không cần nói xa, chỉ cần nhìn vào đạo Hoài Nam, đã có không ít châu huyện rơi vào tình trạng hỗn loạn vì không thể kiềm chế được cường hào ác bá và đám loạn dân. Còn Thường Tuế Ninh, sau khi ổn định cục diện, nàng đã chú trọng hơn vào chính sách an dân, và bên dưới vẻ uy quyền quả cảm ấy, dần dần hiện rõ một tấm lòng nhân đức. Công bằng mà nói, đối với nhà họ Cố, Thường Tuế Ninh cũng không hề có hành vi khinh khi hay sỉ nhục. Những tộc nhân mà họ gửi vào Vô Nhị Viện đều được mọi người tôn trọng và đối đãi tử tế. Thế nhưng, nếu muốn tìm một con đường sinh tồn lâu dài cho gia tộc, chỉ dựa vào việc dạy học thì xa vời chưa đủ… Đây cũng là bài học lớn nhất mà họ đã ngộ ra sau khi chứng kiến triều đình ra sức cắt giảm thế lực sĩ tộc. Còn Biện Xuân Lương, kẻ đã thẳng tay sát hại vô số gia tộc sĩ tộc, đốt sạch không biết bao nhiêu bộ sách quý. Nhiều gia tộc sĩ tộc giận dữ và khiếp đảm, nhưng lại bất lực. Dù việc thay đổi nhận thức kéo dài hàng trăm năm là điều vô cùng khó khăn, họ buộc phải chấp nhận một thực tế: Những ngày tháng sống bằng việc gìn giữ thư tịch cao quý đã đến hồi kết thúc. Vả lại, họ chỉ là một gia tộc sĩ tộc bậc trung, không lớn mạnh như nhà Thôi, không có tư bản để đặt cược nhiều hướng cùng lúc, nên họ chỉ có thể chọn một chỗ dựa đáng tin cậy. Thực ra, từ khi họ nhận được sự bảo hộ của Thường Tuế Ninh, gia tộc này đã không còn lựa chọn nào khác. Giờ đây, họ chỉ đơn giản là quyết định dứt khoát từ bỏ sự chần chừ và nghi ngờ. Sau khi tin Thường Tuế Ninh được thăng chức Tiết độ sứ truyền ra, hôm nay Cố Tu đã ra ngoài bàn luận kỹ lưỡng với Giang Hải. Giang Hải nói một câu tuy thẳng thắn nhưng rất đúng đắn: “Nếu nhà họ Cố cứ tiếp tục lưỡng lự như thế, thì khi Thường Tuế Ninh gặp chuyện, nhà họ Cố cũng không thoát được. Nhưng nếu Thường Tuế Ninh thành công, đến lúc chia phần, họ Cố chỉ có thể xếp ở hàng sau.” Sau khi suy nghĩ thêm một hồi lâu, Cố Tu cuối cùng đã đưa ra quyết định: “Từ gia tộc chọn thêm ba mươi người nữa, giao cho Thường Thứ Sử chọn lựa.” Có thể Thứ Sử phủ đã đủ nhân lực, nhưng hiện nàng tiếp quản toàn đạo Hoài Nam, rất nhanh sẽ cần nhân lực để đảm đương các công việc liên quan đến Tiết độ sứ. Bày tỏ thiện ý lúc này, có lẽ vẫn còn chưa quá muộn. Cố Tu lại nói: “Hãy cho người thông báo việc này đến nhà họ Dư.” Nhà họ Dư luôn cùng nhà họ Cố cùng tiến, cùng lùi. “Con muốn đến làm việc dưới trướng Thường Thứ Sử thì hãy quay về đọc sách cho tử tế, chuẩn bị sẵn sàng cho việc được lựa chọn.” Cố Tu nhìn cậu con trai thứ hai, nói: “Phủ Thứ Sử e rằng không mấy hứng thú nuôi một con công chỉ để phô trương đâu.” Nhị công tử của họ Cố vội đáp: “Xin cha cứ yên tâm, con nhất định sẽ không bỏ lỡ cơ hội này!” Dứt lời, chàng xin phép lui, chuẩn bị chăm chỉ đọc sách. Cùng đêm đó, sự xuất hiện của Trịnh Triều đã khiến cục diện trong thành Giang Đô thay đổi đôi chút, và những thay đổi như thế này vẫn diễn ra lặng lẽ mỗi ngày trong thành. Tin tức về việc Trịnh Triều được bổ nhiệm làm viện chủ Vô Nhị Viện dĩ nhiên cũng đã truyền đến phủ Thứ Sử. Tối hôm đó, Vương Nhạc tới viện của Lạc Quan Lâm để ăn ké, lúc này, ông đang bàn bạc: “Vị Trịnh tiên sinh này quả là danh sĩ… Nhưng vừa vào Vô Nhị Viện, có lẽ ông ấy còn chưa quen với nhiều công việc, chắc chắn sẽ cần người lo liệu những việc vụn vặt… Ta định đưa Suy Vân đến để Trịnh tiên sinh sai khiến, không biết đại nhân có đồng ý không?” Suy Vân mà Vương Nhạc nhắc đến là con trai thứ của ông, trạc tuổi với Lạc Trạch. Lạc Quan Lâm ngồi đối diện nhấp một ngụm rượu, không nói gì. Trịnh Triều đến vào buổi chiều, được phong làm viện chủ lúc chạng vạng, vậy mà ý định của Vương Vọng Sơn lại nảy sinh ngay tối đó… Thật đúng là người luôn nhanh nhạy đi trước, phản ứng nhanh nhạy đáng khâm phục. Lúc này, Kim bà bà bưng bát canh đi vào, nghe thấy lời của Vương Nhạc, liền cười nói: “Một mình Suy Vân e rằng không đủ, chi bằng để Trạch Nhi cùng đi? Hai đứa có thể làm bạn và giám sát lẫn nhau.” Vương Vọng Sơn này thật lòng tham không nhỏ, chỉ tính riêng trong bảy phòng chính phủ Thứ Sử, nhà họ Vương của ông ta đã có tới sáu người. Giờ lại muốn chen chân vào cả học viện! Người so với người càng thêm bực bội, sao con trai bà lại không biết tiến thủ gì cả? Vương Nhạc đã uống khá nhiều, nghe Lạc mẫu nói thế, ông ta bèn lắc đầu, tiếc rẻ giải thích: “Ta là vì lo lắng cho việc gia tộc bám rễ lâu dài, nhưng Quan Lâm thì khác…” Lạc Quan Lâm hơi giật mình, thoáng có dự cảm không hay, định ngăn cản, nhưng không kịp — “Quan Lâm đã hứa với đại nhân chỉ làm việc ba năm, ba năm sau sẽ rời đi…” Vương Nhạc nói tới đây, tính sơ sơ rồi thở dài: “Giờ tính lại thì chỉ còn chưa tới hai năm nữa.” Bát canh trong tay bà Kim bất ngờ rơi xuống, “choang” một tiếng, vỡ nát. Bà chẳng buồn nhìn bát canh, chỉ lau tay vào tạp dề, mỉm cười đến trước mặt con trai, cúi người xuống một chút, nhẹ nhàng hỏi: “…Con trai à, nói với mẹ nào, ba năm hai năm là chuyện gì vậy?” Giọng điệu và vẻ mặt bà vẫn nhẹ nhàng, nhân từ. Nhưng Lạc Quan Lâm lập tức cứng người lại như hóa đá. Vương Nhạc cũng cứng đờ theo, toàn thân chỉ còn đôi mắt là có thể động đậy, nhìn qua lại giữa bạn mình và mẫu thân của bạn. Nhận ra sự việc, Vương Nhạc cố gắng nở một nụ cười, rất đúng mực đặt đũa xuống, nói: “Đột nhiên nhớ ra ta còn chút công vụ chưa xử lý, xin phép về trước…” Vương Nhạc vừa đứng dậy đi, khuôn mặt hiền từ của Lạc mẫu lập tức tan biến. Bà giật lấy chén rượu của con trai, đặt mạnh xuống bàn. Chỉ cần nhìn cái bộ dạng của cái đồ vô dụng này là đủ biết lời Vương Vọng Sơn nói chẳng sai rồi! Không nói thêm lời nào, bà quay đầu ra ngoài gọi lớn: “Con dâu, cháu trai, mau đến đây cả!” “Cả nhà đến mà xem! Hòn đá thối trong nhà xí hóa thành tinh rồi, đầu thai làm con tôi đây này!” Nàng dâu họ Liễu và Lạc Trạch nghe gọi lập tức đến, không hỏi han gì cả, chỉ dồn mắt về phía hòn đá thối… Không, là Lạc Quan Lâm. Lạc Quan Lâm: “…”